Xây dựng ở Lào: kinh nghiệm thi công bê tông ở Lào trong khí hậu nóng ẩm

Xây dựng ở Lào trong điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm đặt ra nhiều thách thức cho chất lượng bê tông: nước bay hơi nhanh, bê tông mất độ sụt sớm và dễ nứt bề mặt nếu bảo dưỡng không đúng. Bài viết tổng hợp kinh nghiệm thi công bê tông ở Lào – từ chuẩn bị vật liệu, đổ, đầm đến bảo dưỡng – giúp chủ đầu tư và nhà thầu kiểm soát chất lượng kết cấu ngay từ đầu.

Vì sao thi công bê tông ở Lào cần biện pháp riêng?

Lào có khí hậu nhiệt đới gió mùa với mùa khô nắng nóng và mùa mưa ẩm kéo dài. Nhiều công trình công nghiệp, nhà xưởng, khu nhà ở công nhân lại nằm ở vùng núi, vùng xa – nơi nguồn vật liệu, nước và thiết bị không phải lúc nào cũng sẵn có. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến bê tông:

• Nhiệt độ cao làm tăng tốc độ thủy hóa xi măng, bê tông đông kết nhanh, khó thi công và dễ tạo mạch ngừng lạnh.
• Nắng và gió làm nước bề mặt bay hơi nhanh, gây nứt co ngót dẻo trong vài giờ đầu.
• Chênh lệch nhiệt giữa lõi và bề mặt khối đổ lớn (móng, bệ máy) có thể gây nứt do nhiệt.
• Mưa bất chợt trong mùa mưa làm tăng tỷ lệ nước/xi măng ở bề mặt, giảm cường độ và độ bền.

Tại Việt Nam, TCVN 9345:2012 hướng dẫn kỹ thuật phòng chống nứt cho kết cấu bê tông và bê tông cốt thép dưới tác động của khí hậu nóng ẩm – đây là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà thầu Việt Nam khi làm việc trong điều kiện tương tự tại Lào, bên cạnh tiêu chuẩn và yêu cầu kỹ thuật mà chủ đầu tư quy định cho dự án.

Chuẩn bị vật liệu và cấp phối trước khi đổ

Chất lượng bê tông được quyết định từ khâu chuẩn bị. Với công trình ở xa, đơn vị thi công cần chủ động nguồn vật liệu và thí nghiệm cấp phối trước khi vào giai đoạn kết cấu chính.

Cốt liệu và nước trộn

• Kiểm tra nguồn cát, đá tại địa phương: độ sạch, hàm lượng bùn sét, cấp phối hạt; rửa sàng nếu cần.
• Che chắn bãi cốt liệu khỏi nắng trực tiếp, có thể phun nước làm mát đá trước khi trộn.
• Dùng nước sạch, bồn chứa đặt trong bóng râm để hạn chế nhiệt độ nước trộn.

Xi măng và phụ gia

• Bảo quản xi măng trong kho kín, kê cao, chống ẩm – đặc biệt quan trọng trong mùa mưa.
• Cân nhắc phụ gia kéo dài thời gian đông kết, phụ gia giảm nước theo thiết kế cấp phối đã thí nghiệm.
• Không tự ý thêm nước tại hiện trường để “cứu” độ sụt, vì làm giảm cường độ bê tông.

Kỹ thuật đổ và đầm bê tông trong thời tiết nóng ẩm

Khi thi công, mục tiêu là rút ngắn thời gian từ lúc trộn đến lúc đổ, giữ bê tông ở trạng thái dễ thi công và đầm chặt đều.

• Lên lịch đổ vào sáng sớm, chiều muộn hoặc ban đêm; tránh khung giờ nắng gắt buổi trưa.
• Tưới ẩm ván khuôn, cốt thép và nền trước khi đổ để không hút nước của bê tông.
• Chuẩn bị đủ máy trộn, máy đầm, nhân lực và phương án dự phòng để ca đổ không bị gián đoạn.
• Đổ theo lớp, đầm kỹ, bố trí mạch ngừng đúng vị trí thiết kế cho phép.
• Có sẵn bạt che mưa và phương án thoát nước bề mặt trong mùa mưa (xem thêm kinh nghiệm thi công mùa mưa ở Lào).

Ván khuôn cũng ảnh hưởng nhiều đến chất lượng bề mặt. Ván ép coppha phủ phim chịu nước tốt, ít cong vênh, giúp bề mặt bê tông phẳng hơn và tái sử dụng được nhiều lần – tham khảo bài ván ép coppha phủ phim là gì.

Bảo dưỡng bê tông – khâu quyết định khi xây dựng ở Lào

Trong khí hậu nóng, bảo dưỡng ẩm sớm và liên tục là yếu tố quan trọng nhất để hạn chế nứt và bảo đảm bê tông đạt cường độ thiết kế. Việc bảo dưỡng nên thực hiện theo tiêu chuẩn áp dụng cho dự án, chẳng hạn TCVN 8828:2011 về yêu cầu bảo dưỡng ẩm tự nhiên.

• Bắt đầu bảo dưỡng ngay khi bề mặt đủ cứng, không để bê tông khô trắng.
• Che phủ bằng bao tải ướt, bạt, màng giữ ẩm; tưới nước đều theo chu kỳ, nhất là những ngày đầu.
• Với sàn, nền nhà xưởng diện tích lớn: chia ô đổ, cắt khe co giãn đúng thời điểm.
• Với khối đổ lớn như móng thiết bị, móng băng tải: kiểm soát chênh lệch nhiệt, có thể phủ giữ nhiệt bề mặt theo biện pháp được duyệt.
• Ghi nhật ký bảo dưỡng và chỉ tháo ván khuôn khi bê tông đủ cường độ theo quy định.

Kiểm soát chất lượng và nghiệm thu

Ở công trình xa, việc lấy mẫu và thí nghiệm cần được lên kế hoạch ngay từ đầu để không ảnh hưởng tiến độ nghiệm thu:

• Kiểm tra độ sụt tại hiện trường cho từng mẻ hoặc từng xe bê tông.
• Đúc mẫu thí nghiệm cường độ theo đúng tần suất quy định, bảo dưỡng mẫu đúng cách.
• Kiểm tra vết nứt, độ phẳng, kích thước hình học sau khi tháo khuôn.
• Lưu đầy đủ hồ sơ vật liệu, biên bản nghiệm thu từng hạng mục để bàn giao.

Những kinh nghiệm này được Hồng Tâm áp dụng tại các công trình công nghiệp ở Lào, ví dụ hạng mục nâng cấp móng băng tải quặng Lak Sao (Bolikhamsai) hay Nhà máy Chế biến Nông sản cụm bản Nỏng Mạ (Khăm Muộn). Xem thêm các công trình tại trang dự án.

Câu hỏi thường gặp

Thi công bê tông ở Lào nên đổ vào thời điểm nào trong ngày?

Nên ưu tiên đổ bê tông vào sáng sớm, chiều muộn hoặc ban đêm khi nhiệt độ không khí thấp hơn, tránh khung giờ nắng gắt buổi trưa. Với khối đổ lớn, cần lập kế hoạch để ca đổ diễn ra liên tục, không bị gián đoạn giữa chừng.

Bảo dưỡng bê tông trong điều kiện nóng ẩm ở Lào cần lưu ý gì?

Cần bắt đầu bảo dưỡng ẩm sớm ngay sau khi bề mặt đủ cứng, che phủ bằng bao tải, bạt hoặc màng giữ ẩm và tưới nước đều, không để bề mặt khô trắng. Thời gian bảo dưỡng tuân theo tiêu chuẩn áp dụng cho công trình, ví dụ TCVN 8828:2011 về bảo dưỡng ẩm tự nhiên.

Công trình ở vùng xa tại Lào có nên dùng bê tông trộn tại chỗ không?

Ở nơi không có trạm trộn thương phẩm trong cự ly vận chuyển hợp lý, trộn tại chỗ bằng trạm trộn mini hoặc máy trộn là phương án phổ biến. Khi đó cần kiểm soát chặt cấp phối, chất lượng cốt liệu, nước trộn và lấy mẫu thí nghiệm đầy đủ để bảo đảm cường độ thiết kế.

Hồng Tâm – đồng hành cùng chủ đầu tư xây dựng ở Lào

Bê tông bền vững là nền tảng cho mọi công trình. Nếu bạn đang tìm một công ty xây dựng ở Lào có kinh nghiệm thi công nhà xưởng, nhà máy, nhà ở công nhân và móng công trình công nghiệp, Công ty CP Đầu tư Xây dựng Hồng Tâm sẵn sàng khảo sát, tư vấn biện pháp và thi công trọn gói. Liên hệ hotline 0799 880 688 để được hỗ trợ cho dự án xây dựng ở Lào của bạn.